20 Aralık 2012 Perşembe

UÇAK HIZI

Uçaklarda hız "Pitot Statik" sistem ile ölçülür. Bu sistem, hızdan dolayı oluşan hava akımının "Pitot Tüpü" olarak adlandırılan bir borunun ucundaki deliğe yaptığı basınç ile yine aynı tüpün yan yüzeylerinde veya uçağın etrafında bulunan statik (durağan hava) basıncı arasındaki farktan yararlanarak hızı gösterir. Hava
basıncı yüksekliğe ve sıcaklığa bağlı olarak değişiklik gösterdiği için gerçek hızı bulmak zordur. Bu nedenle uçaklarda kullanılan dört tür hız vardır.


IAS (Indicated Air Speed) : Gösterilen Hava Hızı
Göstergelerin pilota gösterdiği hızdır.

CAS (Calibrated Air Speed) : Kalibre Edilmiş Hava Hızı
Hız algılayıcı ve hız göstergesi hatalarını düzelterek yansıtan hız bilgisidir.

TAS (True Air Speed) : Gerçek Hava Hızı
CAS hızının uçulan ortamdaki hava yoğunluğu ve yükseklik dikkate alınarak hesaplanmış halidir. Normal göstergeler ancak deniz seviyesinde ve standart koşullarda gerçek hızı gösterebilirler. Gelişmiş bilgisayarlı cihazlar direkt olarak gerçek hızı gösterir.


GS (Ground Speed) : Yer Hızı
Uçağın yerdeki gölgesinin yere göre olan hızıdır. Ne kadar sürede varacağını belirler. 

EAS (Equivalent Air Speed) : Eşdeğer Hava Hızı
Gösterilen hava hızına yoğunluk oranı eklenmesi ile bulunur.

Mach Number : Ses Hızı
Uçak hızının uçtuğu yükseklik ve ortam sıcaklığına göre olan havadaki ses hızına olan orandır. Yüksek irtifada hava yoğunluğu azaldığından pilotlar bu göstergeyi kullanırlar.